Er is een heleboel keuze als het gaat om puzzels voor kinderen. Je hebt blokken in verschillende maten, houten puzzels, raampuzzels, puzzelmatten of insteekpuzzels. Dat maakt het lastig om te kiezen: welke puzzel is nou de juiste voor mijn kind? Voor welke leeftijd is welke puzzel geschikt? En waarom zouden kinderen überhaupt moeten puzzelen? Wat zijn de voordelen van puzzelen voor de ontwikkeling van mijn kind?
In dit artikel vind je een overzicht van de volgende onderwerpen:
- Kinderen op een leuke manier stimuleren met puzzels.
- Puzzelen kan de cognitieve ontwikkeling van kinderen stimuleren – welke delen van het puzzelen spelen daarbij een rol?
- Een overzicht van verschillende soorten puzzels voor verschillende leeftijdsgroepen.
- Waar moet je op letten als je een puzzel voor kinderen koopt?
Vanaf wanneer kunnen kinderen puzzelen?
Als het gaat om dingen die kinderen niet vervelen, staat puzzelen helemaal bovenaan. Maar vanaf wanneer kunnen kinderen puzzelen? Kinderen vinden het al heel vroeg leuk om losse stukjes samen te voegen tot een compleet plaatje. Simpele puzzels met relatief grote stukjes en makkelijke afbeeldingen zijn dus geschikt voor kinderen vanaf ongeveer 12 maanden of zelfs nog eerder.
Wanneer een kind plezier krijgt in puzzelen, hangt af van het kind zelf. Om erachter te komen wanneer je je kind actief puzzels kunt aanbieden, moet je je kind gewoon goed observeren. Voor puzzelen zijn verschillende vaardigheden nodig:
1. Grijpen
Je kind moet dingen bewust oppakken en niet zomaar lukraak.
2. Pincetgreep
Je kind moet dingen kunnen pakken en vasthouden met de pincetgreep. De pincetgreep is een manier om iets vast te pakken met je duim en wijsvinger.
3. Vormen en kleuren onderscheiden
Je kind moet ook kleuren en vormen kunnen onderscheiden. Je kunt dit testen met simpele vormen zoals vierkanten en driehoeken.
Je moet je kind echter niet dwingen om te puzzelen, ook al is het qua vaardigheden ver genoeg ontwikkeld om een puzzel te maken. Het is beter om je kind de puzzel gewoon aan te bieden en af te wachten of het er zelf interesse in toont.
Waarom is het zo belangrijk om een puzzel te vinden die bij de leeftijd past?
Puzzelen kan een paar voordelen hebben voor de ontwikkeling van je kind. Het herkennen en sorteren van de stukjes van een puzzel is een uitdaging voor de hersenen die je moet zien te overwinnen. Ook het in elkaar zetten van de stukjes is goed voor de ontwikkeling van je kind: het helpt bij het trainen van de fijne motoriek.
De leerprestaties die door het puzzelen bij kinderen worden gestimuleerd, komen het best tot hun recht als de puzzel geschikt is voor de leeftijd van het kind. Als een puzzel te moeilijk is, raakt het kind overweldigd en kan de puzzel niet goed in elkaar worden gezet.
Dat kan niet alleen frustrerend zijn, maar ook betekenen dat je niet optimaal kunt leren. Ook als een puzzel te makkelijk is, kan dit positieve effect uitblijven: het kind groeit niet door de uitdaging.
Hoeveel puzzelstukjes voor welke leeftijd?
Hoeveel stukjes een puzzel voor welke leeftijd moet hebben, hangt natuurlijk af van hoe ver je kind is in zijn of haar ontwikkeling. Maar er zijn een paar tips die je kunnen helpen om de juiste puzzel te kiezen.
Als je kind nog niet in staat is om een puzzel voor zijn of haar leeftijd te maken, maar een makkelijkere puzzel nodig heeft, is dat helemaal oké. Het betekent niet dat je kind 'te laat ontwikkeld' is of iets dergelijks!
Puzzel voor de allerkleinsten: leeftijd 1-2 jaar
Als de kinderen nog heel klein zijn en net beginnen met puzzelen, zijn simpele houten puzzels met grote, stevige stukken handig. Sommige puzzels hebben kleine knopjes op de stukken, zodat je ze makkelijker kunt vastpakken en in de puzzel kunt leggen.
Je kunt het beste zelf kijken of je kind zo'n hulp fijn vindt of dat het de puzzelstukjes ook zonder handvatten in elkaar kan leggen. Het is handig als de puzzel een rand heeft, zodat hij niet uit elkaar kan vallen.
Voor de allerkleinsten zijn er ook puzzelmatten waarop je kind kan rondkruipen. Deze matten hebben zachte, maar dikke stukken van stevig schuimrubber die getest zijn op schadelijke stoffen. Het is dus geen probleem als je kind nog in de fase zit waarin het alles in zijn mond wil stoppen.
Puzzels voor kinderen vanaf 2 jaar zijn meestal iets moeilijker dan puzzels voor de allerkleinsten, maar verschillen verder nauwelijks van elkaar, behalve dan in het aantal stukjes. Ook bij puzzels voor kinderen vanaf twee jaar moeten de afbeeldingen nog steeds simpel en makkelijk te begrijpen zijn en moeten de stukjes van dik, stevig materiaal zijn gemaakt. Kinderen vanaf twee jaar kunnen meestal puzzels met ongeveer 8 tot 10 stukjes goed in elkaar zetten.
Puzzel voor kleuters: leeftijd 3-5 jaar
Ook al kunnen puzzels voor kleuters vanaf drie jaar weer wat moeilijker worden, de meeste kinderen van die leeftijd kunnen nog niet echt strategisch puzzelen. Ze proberen gewoon welke stukjes passen en gebruiken daarbij het 'trial and error'-principe. Daarom moeten puzzels niet te veel stukjes hebben.
Hoeveel puzzelstukjes een kind van drie jaar aankan, hangt af van hoe geduldig het is. Als je kind heel geduldig is en meerdere stukjes achter elkaar probeert, en niet gefrustreerd raakt als het even duurt voordat het het juiste stukje vindt, kan de puzzel best 24 tot 30 stukjes hebben.
Als je kind nogal ongeduldig is, kun je beter beginnen met puzzels met minder stukjes. Een houten puzzel voor kinderen vanaf 3 jaar kan dus ook nog geschikt zijn voor je kind van 5 jaar, want er is geen vaste regel voor het aantal puzzelstukjes dat een puzzel voor drie- of vijfjarigen moet hebben. Je kunt je echter wel aan het volgende houden:
Puzzel voor 3-jarigen: Voor 3-jarigen is meestal een simpele houten puzzel met maximaal tien stukjes prima.
Puzzels vanaf 4 jaar: voor vierjarigen mag het al wat moeilijker worden. Puzzels met duidelijke afbeeldingen tot 30 stukjes zijn prima voor vierjarigen.
Puzzels voor 5-jarigen: 5-jarigen puzzelen meestal al wat moeilijkere motieven, daarom zijn puzzeldozen met verschillende motieven populair voor 5-jarigen. Zorg ervoor dat er iets op de puzzel staat dat je kind leuk vindt – vanaf deze leeftijd kunnen persoonlijke voorkeuren een grotere rol gaan spelen.
Puzzelplezier voor schoolkinderen: leeftijd 6-8 jaar
Vanaf de schoolleeftijd krijgen de meeste kinderen interesse in bepaalde dingen. De een houdt van dinosaurussen, de ander van paarden. Probeer dus bij het kiezen van een puzzel voor je schoolgaande kind rekening te houden met zijn of haar persoonlijke voorkeuren . Dan is de kans groter dat de puzzel in de smaak valt.
Op deze leeftijd leren kinderen om bij het puzzelen systematisch te werk te gaan en de stukjes in
- Randdelen en binnenste delen
- of op kleur en vorm sorteren.
Op deze leeftijd kunnen verschillende puzzeltips je helpen om nog beter met puzzelen om te gaan.
Afhankelijk van hoe geduldig je kind is en hoe ver het is, kun je voor 6-jarigen puzzels met maximaal 100 stukjes gebruiken. Als je kind ouderwordt, kun je ook meer stukjes toevoegen. Om ervoor te zorgen dat je bij 250 tot 500 stukjes nog steeds een overzicht hebt, zijn voor deze leeftijd afbeeldingen met zoveel mogelijk details geschikt, waarbij op elk puzzelstukje iets anders te zien is.
Lastige puzzels voor oudere kinderen: leeftijd 9-12 jaar
Voor kinderen van 9 tot 12 jaar verschillen puzzels alleen nog maar van puzzels voor volwassenen door het aantal stukjes. Voor deze leeftijd zijn puzzels met 200 tot 500 stukjes een goede keuze. Het motief moet nog steeds kinderlijk en vrolijk zijn, met zoveel mogelijk kleur.
Ook bijzondere of driedimensionale projectenkunnen op deze leeftijd goed in de smaak vallen. Je vindt een paar ideeën in deze selectie van bijzondere houten puzzels.
Puzzel voor jongeren: leeftijd 13-16 jaar
Vanaf 13 jaar hangt het helemaal van je kind af welke puzzel hij of zij leuk vindt. Een puzzel voor kinderen met 500 stukjes, zoals de Welkom in Afrika-puzzel | Houten puzzel 505, kan op deze leeftijd zeker door iedereen worden gelegd. Sommige jongeren vinden puzzelen superleuk en kunnen door jarenlange oefening al snel puzzels met 1000 stukjes of meer maken.
Anderen zijn niet zo gek op puzzelen, maar vinden het toch wel leuk om af en toe een puzzel te maken. Voor deze leeftijd zijn puzzels met 500 tot 1000 stukjes een goede keuze.
Conclusie
Puzzelen is het beste voor de cognitieve en fijne motoriek van je kind als de puzzel past bij zijn of haar leeftijd en ontwikkelingsniveau. Daarom kun je het beste gewoon even kijken en dan beslissen welke puzzel het beste is.
Wil je je neefje of nichtje een puzzel geven, maar weet je niet zeker welke je moet kiezen, dan kun je de bovenstaande tips gebruiken.
Check nu nog meer toffe artikelen!
